Türkiye’de Bulunan Taşınmazlar Üzerinde Yabancı Gerçek Kişilerin Kanunî Miras Hakları

Türkiye’de Bulunan Taşınmazlar Üzerinde Yabancı Gerçek Kişilerin Kanunî Miras Hakları

Milletlerarası Özel Hukuk, Miras Hukuku, Yabancılar Hukuku ve İnsan Hakları Hukuku gibi farklı hukuk disiplinlerinin kesişme noktasında yer alması itibariyle gerek teoride gerekse pratikte önem arz eden, Türkiye’de bulunan taşınmazlar üzerinde yabancı gerçek kişilerin kanunî miras yoluyla mülkiyet edinmesi konusuna ilişkin temel Yabancılar Hukuku düzenlemesi olan Tapu Kanunu m.35 hükmünde zaman içinde muhtelif değişiklikler yapılmıştır. 19.07.2003 tarihine kadar, Tapu Kanunu m.35 hükmünde yer alan koşullar “miras hakkı” bakımından da aranmaktaydı. Ancak 19.07.2003 tarihinde yapılan değişiklikle, bu maddede yer alan -mütekabiliyet gibi- koşulların “miras hakkı” üzerindeki etkisi ortadan kaldırılmış olmasına rağmen, mirasa ilişkin uyuşmazlıklarda murisin ölümü ânındaki yasal düzenlemelerin uygulanması prensibi gereğince, 19.07.2003 tarihinden önce gerçekleşen ölümlere ilişkin miras meselelerinde Tapu Kanunu m.35 hükmü 29.12.1934–19.07.2003 tarihleri arasında yürürlükte bulunan içeriğiyle uygulanmaya devam etmektedir. Ne var ki, Tapu Kanunu m.35 hükmünün 29.12.1934–19.07.2003 tarihleri arasında yürürlükte bulunan düzenlemesi, AİHS’e ek (1) nolu Protokol m.1 hükmüyle ve bu hükmü yorumlayan AİHM içtihatlarıyla bağdaşmamaktadır ve Tapu Kanunu m.35 hükmünün, (1) nolu Protokol m.1 hükmüne uygun olarak yorumlanması ve uygulanması suretiyle, miras hakkı üzerindeki bütün etkilerinin ortadan kaldırılması gerekmektedir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 12.05.2014 tarihli kararında, AİHS hükümlerine ve AİHM içtihatlarına istinaden aynı sonuca varılmış olması önemlidir.

Detaylı bilgi için bkz. Prof. Dr. Emre Esen, “Türkiye’de Bulunan Taşınmazlar Üzerinde Yabancı Gerçek Kişilerin Kanunî Miras Hakları”, İKÜHFD, 2016/2, s.669-698.